11205244044
PBD G 2011
SRI SULTAN HAMENGKUBUWANA VIII
Sri Sultan Hamengkubuwana VIII (lair ing Kraton Yogyakarta
Hadiningrat, 3 Maret 1880 – pejah ing Kraton Yogyakarta Hadiningrat, 22 Oktober
1939 ing umur 59 taun) inggih menika klintu satiyang ratu ingkang nate mangajengi ing
Kesultanan Yogyakarta taun 1921-1939 panjenenganipun gadhah nami sejatos GRM
Sujadi. Dinobataken dados Sultan Yogyakarta ing tanngal 8 Februari 1921. ing
masa Hamengkubuwono VIII, Kesultanan Yogyakarta nggadhahi kathah dana ingkang
kunjuk konjuk macem-macem kengungkukan klebet membiayai sekolah-sekolah
kesultanan. Putra-putra Hamengkubuwono VIII kathah disekolahkan ngantos guron
inggil, kathah dipunantawisipun ing Walandi. salah satunggalipun yaiku GRM
Dorojatun, ingkang mbenjing bertahta kaliyan gelar Hamengkubuwono IX, ingkang
bersekolah ing Universitas Leiden. Ing masa pamerentahanipun, piyambakipun kathah ngawontenaken rehabilitasi
wungon kompleks keraton Yogyakarta. salah satunggalipun yaiku bangsal Pagelaran
ingkang manggen ing paling ngajeng piyambak (wonten tepat ing kidul Alun-alun
ler Yogyakarta). wungon bentenipun ingkang rehabilitasi yaiku tratag Siti
Hinggil, Gerbang Donopratopo, uga Masjid Gedhe.
Piyambakipun pejah ing udhar 22 Oktober 1939 ing kereta latu ing daerah Wates, Kulon Progo lebet radin mantuk saking Jakarta konjuk menjemput GRM Dorojatun saking negeri Walandi. GRM Dorojatun mendadak dipuntimbali mantuk ingkang dereng sempat ndumugekaken sekolahnya. ing Batavia Sultan ngabritaken dhuwung Kyai Ageng Joko Piturung dhateng GRM Dorojatun dados tanda suksesi keraton, sisan dados isyarat menawi GRM Dorojatun lah ingkang mbenjing badhe gumantosaken dados Sultan.
Piyambakipun pejah ing udhar 22 Oktober 1939 ing kereta latu ing daerah Wates, Kulon Progo lebet radin mantuk saking Jakarta konjuk menjemput GRM Dorojatun saking negeri Walandi. GRM Dorojatun mendadak dipuntimbali mantuk ingkang dereng sempat ndumugekaken sekolahnya. ing Batavia Sultan ngabritaken dhuwung Kyai Ageng Joko Piturung dhateng GRM Dorojatun dados tanda suksesi keraton, sisan dados isyarat menawi GRM Dorojatun lah ingkang mbenjing badhe gumantosaken dados Sultan.
Kisah Humanis saking Yogyakarta : babagan Sri Sultan HB VIII
(bapak Sri Sultan HB IX) njagikaken anakipun konjuk dados pangajeng bangsa. Mboten sami kaliyan tokoh saking dinasti Mataram ingkang benten, nami Sri Sultan Hamengkubuwono VIII (Sultan HB VIII) pancen kraos
kirang bergaung ing Bumi Nusantara, bahkan masyarakat ingkang tilar ing Yogya
pisana. Popularitas Sultan HB VIII pancen mboten kados Panembahan Senapati,
Sultan Agung, Pangeran Mangkubumi (Sultan Hamengkubuwono I), Pangeran Diponegoro ugi Sultan Hamengkubuwono IX. nanging, menawi kita sedaya kersa mencermati sejarah Yogyakarta menjelang masa-masa paling akhir penjajahan Walandi ing Nusantara niki, sabenan HB VIII wonten sepercik latu lentera ing kegelapan dalu ingkang bias cahayanya saged menembus dinding siti hinggil uga benteng keraton ngantos menjangkau sudut-sudut donya.
Sultan Agung, Pangeran Mangkubumi (Sultan Hamengkubuwono I), Pangeran Diponegoro ugi Sultan Hamengkubuwono IX. nanging, menawi kita sedaya kersa mencermati sejarah Yogyakarta menjelang masa-masa paling akhir penjajahan Walandi ing Nusantara niki, sabenan HB VIII wonten sepercik latu lentera ing kegelapan dalu ingkang bias cahayanya saged menembus dinding siti hinggil uga benteng keraton ngantos menjangkau sudut-sudut donya.
Visi global sampun berkembang ing lingkungan istana Mataram senaos tanpa perumusan ingkang rumit, ingkang ngelokaken kepala.Sultan HB VIII ingkang kala punika taksih berkedudukan dados putramahkota eling leres badhe betahipun pamucalan kunjuk putra-putranya lebet saperlu
sowani perkembangan uga ewah-ewahan zaman. jagen awal konjuk mbuktikaken kepitadosanipun dipuntumindakake kaliyan tindakan ingkang mengejutkan kathah pihak. KRAy. Adipati Anom, sang permaisuri, "dikebonke" (dipunpindhahaken medal keraton) kaliyan alasan ingkang mboten kasumarepan dening kerabat kraton, nanging kelenggahan dados garwa padmi mboten nate dipunjebol, bahkan samukawis atribut berupa rasukan uga payung kagengan satiyang permaisuri tetap dipunmawikaken.
Jangkah kontroversi sang putra kuluk punika mboten kendel, Dorodjatun, putranya ingkang taksih nduwe umur 4 taun-pun enggal 'disingkirkan' saking kraton konjuk kost ing keluarga Walandi. ing mriki, pangeran alit punika dipunbiyasakaken gesang mandiri, tebih saking sikap alem uga
nglumuh-lumuh, entenipun namung disiplin, nyambut damel atos uga spartan. Rupinipun calon Sultan Yogya punika eling leres menawi tiyang ingkang telanjur kalingan remen, ilang prayitnane(terbuai dening karemenan, badhe ical kewaspaosan). punika amerginipun, Sultan HB VIII sengaja nyapihaken kost putra-putranya uga mboten mawikaken inang-pengasuh utawia abdi panakawan konjuk ngancani putrandanya ingkang saweg kost, senaos keyektosanipun Dorodjatun asring nular kala badhe wangsul datheng kost satelas berlibur ing keraton.
Pesan ingkang nduwe jarwi sanget saking Sultan HB VIII yaiku kala Dorodjatunakan datheng Holland sareng kakangipun, BRM Tinggarto (nami alit GBPH Prabuningrat) konjuk kuliah ing Universitas Leiden: "salebetipun ing Negeri Walandi, bikak konten manah sampeyan sawiyar-wiyaripun. Berupayalah kajengipun sampeyan leres-leres menyelami sifat-sifat Walandi, amargi ing masa ngajeng sampeyan salajeng badhe ngurusan kaliyan piyambake sedaya".
Sejarah mbuktikaken menawi buah pamucalan Sultan HB VIII awiti tampakpada pribadi Dorodjatun kala badanipun badhe dinobatkan dados Sultan Hamengkubuwono IX. pangrembagan kontrak politik kaliyan ahli diplomasi Walandi, Dr Lucien Adams, kedah piyambakipun radini sacara maraton salebetipun sekawan wulan ndherek-ndherek tanpa membuahkan kesepakatan. piyambakipun pancen kedah leres-leres teliti uga ngatos-atos, amargi menawi klintu jangkah, implikasinya badhe anteb sanget, amargi ngusung nasib rakyat negeri Mataram, Yogyakarta.
Dorodjatun yaiku salah satunggal tuladha putra paling sae bangsa ingkang
mengenyam pamucalan kilen tanpa kedah kecalan pribadinya dados tiyang Indonesia utawi tiyang Jawi. piyambakipun sampun kedadosan mbuktikaken menawi sinau ing tiyang asing mboten nduwe artos dados antek-antek, begundhal utawi gedibalbangsa asing, nanging justru sawalikipun, kaliyan nepang sifat-sifat bangsa asing, badanipun badhe langkung gampil sowani bangsa kesebat demi
kawilujengan uga kesejahteraan rakyatnya.
Sifat punika kraos bertolak sanget wingking kaliyan kawontenan sakmenika,
dipunpundi kathah ilmuwan melawat datheng njawi negeri konjuk sinau elmi
pangasumerepan, teknologi, basa, budaya uga cara gesang tiyang asing.
nanging ing akhiripun piyambake sedaya justru terhanyut dados agen utawi
panjangakenan tangan tiyang asing konjuk mengelabuhi bangsa piyambak.
Kebanggaan ing hal-hal ingkang mambet asing (njawi Negeri, Internasional,
Global) sampun mengikis jatidiri dadosipun tanpa dipunelingi piyambake sedaya terjebak
dados kacung-kacung imperialis, dipunpundi kepinteran ingkang dipundeningakenipun
justru dipunginakaken konjuk mbikak konten-konten penjajahan enggal kaliyan cara
sade aset nagari tanpa mradulikaken menawi ulahnya ngrekaosaken
rakyat kathah.
Sikap patriotis satiyang ksatria Mataram pikantuk wucalan Sultan HB VIII
leres-leres mengagumkan uga membanggakan. saksampune tempuhan Oemoem 1 Maret 1949, keraton ingkang dicurigai dados puser gerilya dipunkepang tentara Walandi ing ngandhap pimpinan Kolonel Van Langen uga ajudannya Kapten De Jonge kaliyan pasukan tank uga panser ingkang moncongnya ngleres datheng gerbang Keben (Kemandungan Lor).
Sultan HB IX ingkang ugi menyandang gelar Mayor Jenderal Tituler saking negeri Walandi punika menghalau kaliyan tembung ingkang tegas uga kebak wibawa: "menawi tuan-tuan kersa numindakake (mengobrak-abrik) Keraton kados Kepatihan, langkung sae sampeyan pejahi kula".
Ing era awal kemerdekaan Indonesia, Sultan HB IX kaliyan jiwa agengipun sampun menolak kelenggahan wali nagari sami kaliyan ingkang dipunawisaken Walandi. mukawis keputusan konjuk 'mengasuh' Indonesia ingkang taksih 'bayi' kaliyan samukawis risiko punika justru dipunpilehipun. sabenanipun dados 'Proklamator datheng-2' kala Soekarno-Hatta saweg menyingkir datheng Bukittinggi, dados bukti menawi Sultan HB IX yaiku leres-leres patriot sejatos, benteng paling akhir negeri niki. Badhekaken pamucalan kita sedaya saged ndamel kados suksesnya Sultan HB
VIII lebet njagikaken putranya dados satiyang pangajeng ageng uga manusia berjiwa ageng ingkang rela mempertaruhkan samukawis ingkang dipunpek konjuk kewigaten negerinya? utawi sawalikipun, kita sedaya justru badhe dadosaken anak-wucal kita sedaya dados pialang/ broker/makelar konjuk
menguras aset nagari demi kewigaten pribadi uga tiyang asing?
Wangsulipun badhe dipunpanggihaken saksampune kita sedaya mencermati pamucalan ing sekitar kita sedaya ingkang raos-raosipun langkung kathah didikte dening peken uga pananem modal.Meski kala niki sampun kathah bertebaran sekolah bersertifikasi ISO, ugi sekolah kaliyan kualifikasi SBI (Sekolah Bertaraf Internasional), sanes jaminan menawi sekolah kesebat badhe ngasilaken manusia berjiwa ageng ingkang kendhel sowani tantangan zaman demi labet bangsanya.
Konsep dasar ingkang dipesankan barangkali pancen benten. Sultan HB VIII berpesan ing putrandanya supados ing lajeng dinten piyambakipun saged sowani uga nginggili penjajah. napa? pesan internasionalisasi pamucalan Indonesia sakmenika napa ugi mekaten? ampun-ampun pesan punika namung sawates kajengipun anak-anak kita sedaya ndherek mengenyam keuntungan saking kolonialisme modern ingkang madya nge-trend ing masyarakat kita sedaya, alias kita sedaya mucal piyambake sedaya dados manusia oportunis. ingkang langkung ironis malih, para fasilitator internasionalisasi pamucalan kita sedaya kadang over-PD, sakaken-badhe ingkang piyambakipun bekta yaiku samukawis-galanya kunjuk pamucalan Indonesia. Sikapnya cenderung jumawa, radinipun tegap, dhadha membusung, janggut mendongak uga rainipun menengadah sabadhe-badhe badanipun yaiku manusia klas internasional, jagat-semesta. ginemipun kaliyan basa Inggris logat Jawi ingkang ing-native-native-ta. piyambake sedaya kesupen bahawa ing negeri sejatosipun ngrika, sanes namung tunggilan tiyang pinter ingkang basan Inggris, pencoleng uga tiyang bloon-pun ugi fasih basan Inggris.
Piyambake sedaya mboten eling menawi ing dasarnya kita sedaya saweg diolah dados follower ingkang mangkenipun badhe diperankan dados bangsa ingkang mboten langkung saking underbow sang funding country.Kalau kersa dados bangsa ingkang ngaos, ampun nyawisaken badan konjuk dijajah. konjuk menyikapi kamajengan, aspek global uga aspek mental kepribadian kedah wungu sacara imbang. Sri Sultan HB VIII yaiku salah satunggal tuladha satiyang bapak/pamucal ingkang kedadosan, uga Sri Sultan HB IX yaiku salah satunggal tuladha anak wucal ingkang cemerlang, senaosa sande dados Sarjana amargi jejibahan akhiripun dirampas Walandi. Tentu buah kekedadosanan pamucalan mekoten badhe membanggakan uga membahagiakan kita sedaya sedaya, tirah-tirah kunjuk para guru. Ampun isin konjuk ngakeni menawi gelar akademis kita sedaya sabadhe dados mboten nduwe jarwi dipunbanding lelabetan piyambakipun. ugi mboten betah rumaos andhap badan, amargi kita sedaya ajrih nedhak atosipun pamucalan dening Sultan HB VIII punika. mboten kenging punapa, toh derajad kita sedaya pancen namung dados rakyat jelata; wong pandh? galeng, pidak pedarakan, sawegaken kalih Sultan kesebat yaiku trahing kesuma, rembesing maben, wijiling adana tapa, ingkang tentu mboten badhe nangis gulung koming namung gara-gara luwe utawi amargi mboten disanjung tiyang.


Tidak ada komentar:
Posting Komentar